2 Zonen van rijksveldwachter Mevis

Jan Mevis

Als ouders een kind verliezen is dat een drama, als een gezin twee keren een kind verliest komen we woorden te kort. De familie Mevis overkwam deze drama's.
Hun zoon Jan, geboren 14 maart 1917, sneuvelde op 10 mei 1940 in Rothem. Rothem is een plaatsje bij Maastricht.
Jan Franciscus was de tweede zoon uit het gezin van elf kinderen. Nadat hij de ambachtsschool had doorlopen werd hij schilder bij de gebroeders Mevissen aan de Beekstraat. Jan was een vrolijk type en lid van de Raad van Elf van de Zandjhaze. Volgens zijn broer Matt was het begrip angst onbekend voor hem.

de laatste kaart die Jan stuurde

Jan sneuvelde bij Rothem dat als een van de vooruitgeschoven verdedigingsposten van de vesting Maasticht fungeerde.
Na enig speurwerk sprak ik met de heer Mullenders uit Rothem die indertijd als jongen van tien jaar op kleine afstand van de gevechten woonde. "De kogels vlogen ons om de oren en ik kan je nog kogelgaten in ons huis laten zien", zei hij.
De verdedigingspost bij Rothem bestond uit een aantal met beton gevulde rioolbuizen die de weg van Sittard naar Maastricht versperden. Een honderd meter verderop, in een weiland, had de sectie (ongeveer 6 man) waartoe Jan behoorde zich ingegraven en toen de Duitsers naderden namen ze die onder vuur. Verschillende Duitsers sneuvelden meteen.
De reactie van de Duitsers was navenant. De sectie werd van twee kanten tegelijk (vanuit de rug met pantserwagens) aangevallen en ook uit de lucht beschoten. Een gepantserde verkenningsafdeling en een bataljon Duitse infanterie nam het met verraad en listige trucs op tegen een deel van een Nederlandse infanteriesectie.
De strijd duurde volgens dhr. Mullenders een klein half uur en toen was de post gevallen. De Nederlandse militairen werden door de Duitsers uit de loopgraaf gehaald. Hun geweren werden later op de straat (door een Nederlandse veldwachter) kapot geslagen en men liet hen verder vrijuit gaan. Van deze ontredderde soldaten vernam hij dat een zekere soldaat Mevis uit Schinveld gesneuveld was.
Feit is dat Jan dodelijk getroffen werd door een verwonding aan zijn achterhoofd. Zijn broer Lei, die hem nog na zijn dood gezien heeft, heeft ons dit verklaard. "... Hij had een bebloed verband om zijn hoofd ... "
Zijn vader, de rijksveldwachter, hoorde via de kapelaan dat Jan gesneuveld was. In eerste instantie probeerde hij de brancard waarop Jan was gelegd met een bus van de busonderneming Mevis naar Schinveld te laten overbrengen. Omdat deze firma bang was dat die bus beschoten zou worden, weigerde ze dat. Uiteindelijk heeft hij met de taxi van Jeun van Kohnen het lichaam van Jan in Rothem opgehaald.
Jan werd op het kerkhof in Schinveld begraven. Op zijn graf stond in een glazen stolp, en staat nog altijd, een foto van hem. Als kinderen gingen we er vaak kijken.
Op een gegeven moment stonden er ... twéé foto's in.

Jan Mevis, 14 maart 1917 - 10 mei 1940.

- Jan had de dood in de ogen gekeken, maar zijn ogen niet neergeslagen ... -
In 1948 werd hij daarvoor posthuum onderscheiden met het Oorlogs-Herinneringskruis

De broers Mevis

Ongetwijfeld heeft het leger, de oorlog en de dood van hun broer Jan een grote aantrekkingskracht op zijn broers uitgeoefend. Op een bepaald moment waren ze zelfs met zijn vijven in het leger.
Piet Mevis was al meteen bij het einde van de oorlog in 1945, als dienstplichtige naar Indië gezonden. Math en Jo volgden in 1946. Toon was enige tijd in Engeland en Lei bleef in Nederland.
Over hun motieven om met zoveel broers tegelijk in het leger te gaan is in Schinveld vaak nagedacht. Zochten ze het avontuur of was in het leger gaan en eventueel naar Indië uitgezonden worden, aantrekkelijker dan een zwaar en ongezond bestaan als ondergronds mijnwerker ? Niemand die het weet en ze hebben er nooit over gepraat.
De drie broers die in Indië waren stonden in contact met elkaar. Piet was gelegerd op Sumatra, Math op West-Java en Jo op Midden-Java.

Jo Mevis

Joseph Mevis werd geboren op 18 maart 1919 te Obbicht en trouwde op 22 augustus 1944 met Albertina Wilhelmina Hulda de Groot. Ze gingen in Bingelrade wonen en kregen twee kinderen, een zoon en een dochter. De zoon overleed helaas al na een paar maanden.
Jo was een rustig mens. die in zijn vrije tijd bij de voetbalclub tegen een balletje schopte. Direct na de oorlog was hij bij de douane gegaan en dat was in die tijd een gevaarlijk beroep. Ooit raakte hij met een collega in gevecht met smokkelaars waarij royaal over en weer geschoten werd en een gewonde viel.

Albertina de Groot en Jo Mevis op hun trouwdag, 22augustus 1944.

Jo Mevis en zijn gezin voor zijn uitzending.

Laatste brief van Jo.

Jo kwam op 28 october 1947 om toen de vrachtwagen waarin hij zat bij oversteken van de rivier de Tadjoem bij Rawaldo van een smalle, beschadigde brug stortte.
Zijn broer Math kreeg hiervan een dag later bericht en toen hij weer een dag later op Midden-Java arriveerde was zijn broer reeds op de begraafplaats bij Banjoemas begraven.
Op 10 september 1949 is Jo herbegraven op het Nederlands Ereveld Pandu bij Bandung.

Voor een verslag van de gebeurtenissen (ongeluk, dood en begrafenis), verwoord in een brief van zijn commandant aan de echtgenote van Jo, klik hier

Math Mevis bij het graf van zijn broer op 29 oktober 1947

de rustplaats van Jo Mevis, nu

Hoe het verder ging:
Piet Mevis repatriëerde op 16 mei 1948.
Aan broer Math werd begin 1948 vrijstelling verleend omdat er al twee broers gevallen waren. Typisch voor een Mevis besloot hij hiervan geen gebruik te maken en bleef tot februari 1950 in Indië.
De weduwe van Jo hertrouwde op 24 november 1950 en overleed op 07-07-2007.

Als 't moet

bronnen:
Jaarboek 1994 en 1997 De Veerspjrunk van de Heemkundevereniging van Onderbanken.
Diverse gesprekken met dhr. Mullenders uit Rothem.
Mondelinge en schriftelijke informatie en foto's van de familie Mevis.
Maar vooral van een kleinzoon van 't Riekske en mijn vriend, Wiel Mevis.